تبلیغات
مركز آموزش ایرانیان هر چیزی در مورد درس علوم - فصل12 خون و ایمنی
فصل12 خون و ایمنی

همه ی جانداران برای زنده ماندن باید مواد لازم را از محیط اطراف خود بگیرند و مواد زاید را به آن پس بدهند. جانورانی كه دستگاه گردش خون دارند، صاحب مایعی به نام خونند كه مواد لازم را به سلول هایشان می رساند و مواد زاید از آن ها دوری كند.



  تركیب خون :

خون یك نوع بافت است و از سلول و مایع بین سلولی تشكیل شده است. مایع بین سلولی خون پلاسما نام دارد. سلول های خون به صورت جدا از هم در پلاسما شناورند. اگر چه خون مایعی قرمز رنگ به نظر می رسد، ولی قسمت مایع آن (پلاسما) زرد رنگ بوده و رنگ خون به خاطر گلبول های قرمز است كه تعدادشان نسبت به بقیه ی سلول های خون بسیار بیشتر است.

 


  كار خون :

خون مایعی است كه مواد جدید را برای سلول،‌تأمین و مواد زائد از آن دور می كند. در حقیقت خون، محیط داخلی بدن را یكنواخت نگه می دارد. در بدن ما،‌سلولی وجود ندارد كه فاصله ی آن از رگ خونی بیش از 10/1 میلی متر باشد. خون در بدن ما چندین كار مختلف انجام می دهد.  



  1 – انتقال مواد : خون در انتقال مواد چند كار مهم انجام می دهد:

الف – مواد غذایی را از دستگاه گوارش جذب می كند. این مواد پس از كنترل ، به وسیله خون حل می شوند و به تمام قسمت های بدن می رسند.
ب – اكسیژن را از شش ها گرفته و به سلول ها می رساند.
ج – مواد زاید سلول های بدن، مانند كربن دی اكسید و اوره را می گیرد، و ازآن ها دور می كند،‌اوره ماده ی سمی است كه در نتیجه استفاده بدن از پروتئین بوجود می آید.
د – بعضی از سلول ها موادی به نام هورمون ترشح می كنند كه باید به سلول های منطقه ای دیگری از بدن برسد. خون وظیفه جا به جا كردن هورمون ها را به عهده دارد.
 



  2 – تنظیم دما : خون در ضمن عبور از قسمتهای گرم بدن، مثلاً ماهیچه ها، گرما را می گیرد و آن را به قسمت های سرد (مانند پاها،گوش و غیره) می رساند.
3 – وظایف دفاعی : خون به وسیله مواد و سلول هایش با عوامل بیماریزا مثل میكروب ها مقابله می كند.



  انعقاد خون :

پلاكت ها در محل هایی از بدن كه زخم ایجاد شده است جمع می شوند و با ساختن رشته هایی تور مانند خونریزی را متوقف می كنند. گلبول ها به این رشته چسبیده و لخته خون را تشكیل می دهند. این عمل كه باعث توقف خونریزی می شود،‌انعقاد خون است .
وتامین k كلیسم به انعقاد خون كمك می كنند . ماده ی زرد رنگی كه روی لخته خون جمع می شود سرم نام دارد.


 


  گروههای خونی :

خون همه ی افراد شبیه به هم نیست. زیرا تركیباتی كه در خون آنها وجود دارد با یكدیگر متفاوت است. به همین دلیل اگر خون دو نفر را كه از دو نوع سازگار است. با هم مخلوط كنند مخلوط منعقد می شود. اگر هنگام انتقال خون از یك شخص به شخص دیگر چنین اتفاقی بیفتد، شخص گیرنده ممكن است جان خود را از دست بدهد. به همین سبب پزشكان باید قبل از تزریق خون شخص دیگری به بیمار، از سازگار بودن خون دهنده و خون گیرنده مطمئن شوند.
گروه های خونی افراد مختلف را به چهار دسته ی A،B،O، AB دسته بندی می كنند.
 



  گلبول های سفید و ایمنی بدن :

بدن انسان همواره در معرض هجوم میكروب ها و سایر عوامل بیماریزا قرار دارد. اما برای مقابله با آن ها،‌از روش های مختلفی استفاده می كند. بدن ابتدا سعی می كند جلوی ورودشان را بگیرد . وجود پوست سالم ،عطسه و سرفه، برخی از توانایی های بدن برای جلوگیری از ورود عوامل بیماریزاست. اگر میكروبی بتواند از این سدها عبور كند، با گلبول های سفید روبرو می شودكه واحدهای متحرك ایمنی بدن هستند. این سلول ها بدنبال عوامل بیگانه رفته و آنها را نابود می كنند.
برخی از گلبول های سفید می توانند عوامل مهاجم را در برگرفته و از بین ببرند.
بخشی از پیكر این سلول های بیگانه خوار به صورت بازوهایی در می آید كه میكروب را به درون سلول می كشند. این سلول ها كارهای دیگری نیز می توانند انجام دهند. بعضی از این نوع گلبول های سفید می توانند از رگ ها خارج شوند.

 

گروه دیگری از گلبول های سفید موادی به نام پادتن ترشح می كنند. این مواد كه برای هر میكروبی به طور اختصاصی تولید می شوند میكروب را از بین می برند.
عده ای دیگر از گلبول های سفید ،‌تنظیم فعالیت ایمنی را برعهده داشته و كارهای گوناگونی انجام می دهند. این سلول ها می توانند حضور میكروب ها و عوامل بیگانه در بدن را به سایر گلبول های سفید اطلاع دهند. از طرف دیگر می توانند میكروب ها را گرفته، آن ها را بكشند یا به گلبول سفید دیگری تحویل دهند. نقش این نوع سلول ها در ایمنی بدن بسیار مهم است. ویروس ایدز می تواند این نوع سلول ها را از بین ببرد. به همین دلیل فرد مبتلا به تدریج ایمنی بدن خود را از دست داده و بسیار آسیب پذیر می شود.
 



  سؤال از متن فصل 12
1 – بخش های مهم خون كدامند؟

پلاسما، سلولهای موجود در پلاسما  



  2 – سلول های موجود در پلاسمای خون كدامند؟

گلبول های قرمز – گلبول های سفید - پلاكت ها  



  3 – عامل قرمزی رنگ خون چیست و در كجا قرار دارد؟

هموگلوبین است كه درون گلبول های قرمز قرار دارد.  



  4 – كار گلبول های سفید چیست ؟ و كار خود را چگونه انجام می دهند؟

دفاع از بدن در برابر میكروب هاست كه به دو طریق با میكروب ها مبارزه می كنند یا آن ها را می خورند یا ماده ای ترشح می كنند بنام پادتن كه از فعالیت میكروب ها جلوگیری می كند.  



  5 – وظایف خون در بدن را بنویسید.

الف) وسیله انتقال مواد
ب) ثابت نگهداشتن دمای بدن
ج) رابطه بین سلول ها
د) دفاع از بدن در برابر میكروب ها
 



  6 – اگر خون گروه A را به گروه B تزریق كنیم چه می شود؟ چرا؟

خون گیرنده لخته شده و موجب مرگ او می شود زیرا در خون A ماده ضد B وجود دارد و آن را لخته می كند.

7 – ویروس ایدز چه تأثیری بر دستگاه ایمنی بدن می گذارد؟
ویروس ایدز سلول های ایمنی بدن را از بین می برد. به همین دلیل فرد مبتلا به تدریج ایمنی بدن خود را از دست داده و بسیار آسیب پذیر می شود.
 

2 نوشته شده توسط علی درویشی در یکشنبه 13 دی 1388 و ساعت 02:33 ب.ظ  نظرات